Daan Deenik, psycholoog en Manager program and development bij SolutionS Verslavingszorg

‘De Digitale Houdgreep’ van Thom Siewertsen en Renske Schut is een urgent en overtuigend boek over de manier waarop Big Tech inspeelt op het kwetsbare puberbrein. De auteurs laten zien hoe aandacht, emoties en gedrag van jongeren worden gekaapt door verslavend ontwerp, en koppelen dat aan een groeiende internationale zorg over een volksgezondheidscrisis rond mentale problemen bij jongeren.

Een sterk punt is de combinatie van wetenschappelijke onderbouwing en toegankelijke uitleg. Het neurobiologische verhaal over dopamine, prefrontale cortex en neuroplasticiteit sluit goed aan bij de beschrijving van generatie Alpha, hun ouders en de aandachtseconomie. De vele verwijzingen naar recente onderzoeken en internationale cijfers geven het boek gewicht.

Tegelijk blijft de toon betrokken en menselijk; jongeren worden niet neergezet als ‘zwakke’ gebruikers, maar als doelgroep die structureel wordt uitgebuit. De keuze om digitale afhankelijkheid nadrukkelijk te benaderen als gedragsverslaving sluit aan bij wat in de klinische praktijk zichtbaar is. De parallellen met middelen-, gok- en gameverslaving worden helder uitgewerkt, met oog voor nuance en zonder moraliseren. De hoofdstukken over opvoedingsspagaat, sharenting, UX-design, gamification en streamingdiensten maken duidelijk hoe breed het digitale ecosysteem invloed heeft op identiteit, hechting en leren.

Voor ouders, leerkrachten en hulpverleners is vooral het handelingsperspectief waardevol. De beschrijving van digitale hygiëne, zelfregulatie, mindfulness en nudges biedt concrete aangrijpingspunten voor opvoeding, onderwijs en behandeling.

‘De Digitale Houdgreep’ is een sterk, goed onderbouwd en maatschappelijk relevant boek dat een duidelijke stem geeft aan de noodzaak van digitale weerbaarheid bij jongeren. Een aanrader voor iedereen die beroepsmatig of privé verantwoordelijkheid draagt voor opgroeiende kinderen en adolescenten.